Democracy, Law and Justice

- Prof. Kawaldeep Singh Kanwal

A democracy, supposed to be run by rule of law, so even the heinous of the criminals have right to be prosecuted by due procedures of law and have every right of appeal, as equally necessary as punishing an actual guilty, which is never seen as a weakness but the strength of a society, a civilization.

People who are giving the services of a council to even (prejudiced to be) guilty before trial in a manner help in ensuring fair trial, actually act as facilitators of true justice.

ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦ

- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

ਸ਼ਹੀਦ ਲਫ਼ਜ਼ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅੱਖਰੀ ਮਤਲਬ ਹੈ ਗਵਾਹ, ਤੇ ਫ਼ਲਸੂਈ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੱਚ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਨਾਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ...

ਬੇਸ਼ੱਕ ਅੱਜ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਣਦੇ ਨੇ ਕਿ ਲਗਭਗ ਪੂਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕੌਮ ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤਾਨ ਹੋ ਨਕਾਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਤਬਾਹ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਫ਼ੇਰ ਵੀ ਗਾਹੇ-ਬਗਾਹੇ ਆਪਣੇ ਇਸ ਸੱਚ ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣ ਦਾ ਰਾਹ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਇਹ ਸੱਚ ਆਖ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਤੱਕ ਨੱਪਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ; ਪਰ ਇੱਕ ਸ਼ਖ਼ਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਰੱਜ ਕੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਗਵਾ ਕੇ ਅੰਤ ਉਸੇ ਸ਼ਰਾਬ ਕਾਰਨ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੇ ਇਸ ਸੱਚ ਲਈ ਗਵਾਹੀ ਦਿੱਤੀ, ਫ਼ੇਰ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੁਰਬਾਨੀ ਬਦਲੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸ਼ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕੌਮ ਦਾ ਕੌਮੀ ਸ਼ਹੀਦ ??

ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ - ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਵਾਚ

-     ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

ਸ਼੍ਰੀ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਵਾਚ |

ਤੱਤ ਬਿਚਾਰ ਕਥ੍ਯਤੇ |

“ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ! ਪੁਜਾਰੀਵਾਦ ਮੁਰਦਾਬਾਦ ! ਕਰਮਕਾਂਡ ਮੁਰਦਾਬਾਦ !”

“ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਿਹਾ ! ਪਰ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ ?”

“ਕਰਮਕਾਂਡ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਵਾਦ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ !!”

“ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ! ਪਰ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਊਗੀ ?”

“ਕਿਵੇਂ, ਡੇਰਾਵਾਦ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਡੇਰਾਵਾਦ !!”

“ਵਾਹ ! ਫ਼ੇਰ ?”

“ਅਨ-ਗ੍ਰੰਥ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਅਨ-ਗ੍ਰੰਥ !!”

“ਸਤਿਬਚਨ !”

“ਰਾਗਮਾਲਾ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਰਾਗਮਾਲਾ !!”

“ਜੀ !”

“ਸਿੱਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਸਿਖ ਰਹਿਤ ਮਰਿਆਦਾ !!”

“ਕੀ?”

“ਵੱਖਰੀ ਹੋਂਦ, ਪੰਥ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਵੱਖਰੀ ਹੋਂਦ !!”

ਹੈਂਅ ?”

“ਜਨਮ, ਅਨੰਦ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਸੰਸਕਾਰ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਸਭ ਸੰਸਕਾਰ !!”

“ਓਏ ?”

“ਕਕਾਰ, ਪਾਹੁਲ, ਕੇਸ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਸਾਰੇ ਮੇਟੋ !!”

“ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ?”

“ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ !! ”

“ਮੱਤ ਮਾਰੀ ਗਈ ਤੁਹਾਡੀ ?”

“ਭਗਤ ਬਾਣੀ,ਭੱਟ ਬਾਣੀ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਸਾਰੀ ਬਾਣੀ !!”

“ਬੰਦ ਕਰੋ ਓਏ !”

“ਗੁਰੂ, ਗੁਰਮਤਿ, ਕਰਮਕਾਂਡ ! ਮੇਟੋ, ਮੇਟੋ, ਬੰਦ ਕਰੋ ਗੁਰੂ ਪੁਕਾਰ !!”

“ਬੱਸ $$$$$$, ਬੰਦ ਕਰੋ ਇਹ ਰੌਲਾ ਤੇ ਚੱਕੋ ਆਪਣਾ ਝੋਲਾ; ਭੱਠ ਪਵੇ ਉਹ ਜਾਗਰੁਕਤਾ ਜੋ ਗੁਰੂ ਤੁੜਾਵੇ !! ”

Dharma & Truth

- Prof. Kawaldeep Singh Kanwal

The whole existence is the embodiment of TRUTH, but its the human ego which encover the truthfulness with the worst of filth and give the misconception of its nonexistence; here comes the job for DHARMA to do the selfless task of scavenging to wipe the filth off and re-establish the manifestation of TRUTH ..

ਸਾਡਾ ਹੱਕ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ) / ساڈا حق – منی کہانی

- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

"ਸਾਡਾ ਹੱਕ !"

"ਓਏ ਕਿਹੜਾ ਹੱਕ ?"

"ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦਾ ਜਮਹੂਰੀ ਹੱਕ !"

"ਉਏ ਕਿਹੜੇ ਹੱਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੈਂ ਭੜੂਆ ? ਇਹ ਹੱਕ ਸੰਨ ਸੰਤਾਲੀ ਵਿੱਚ ਈ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਸੀ; ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜਾਂ ਪੰਜਾਹਵਿਆਂ ਤੋਂ ਛਿਹਾਠ ਤੇ ਸੱਤਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਨੱਬੇ ਦੇ ਦੌਰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਖੋਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਸੈਂਸਰ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਰੱਖ ਜ਼ੁਬਾਨ ਬੰਦ, ਜੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਜੋਗਾ ਰਹਿਣਾ ਈ !"

.................. ਚੁੱਪ ..................

~~~~~~~~~ 

- پروفیسر کولدیپ سنگھ کنول

"ساڈا حق !"

"اوئے کہڑا حق ؟"

"اپنی گلّ کہن دا جمہوری حق !"

"اوئے کہڑے حق دی گلّ کردیں بھڑوآ ؟ ایہہ حق سنّ سنتالی وچّ ای تیرے توں کھوہ لیا سی؛ یادداشت کمزور ہے جاں پنجاہویاں توں چھہاٹھ تے سترویاں توں نبے دے دور بھلّ گیا؛ تیرے منہ کھولن 'تے وی سینسر لگا ہے، رکھ زبان بند، جے ساہ لین جوگا رہنا ای !"

.................. چپّ ..................

Logic and Truth

Any established logic is always prone to nullification by an improved logic in future, but its the Truth whose sovereignty remains unquestionable always.

Prof. Kawaldeep Singh Kanwal

ਗੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ / گڈی سرکاری اتے لال بتی

- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ 

ਗੱਡੀ ਸਰਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ, ਜੱਥੇਦਾਰੀ ਲੁਤਫ਼ ਉਠਾਈਏ ਜੀ |
ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹੱਥ ਵਰ੍ਹਾਈਏ ਜੀ |
 
ਫ਼ੋਟੋਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸੜ੍ਹਕ ਬਣਦੀ, ਅਸੀਂ ਕਾਗਜ਼ੀ ਪੁੱਲ ਬਣਾਈਏ ਜੀ |
ਆਟਾ ਦਾਲ ਤੇ ਲੈਪਟੋਪ ਵੰਡਣੇ, ਖ਼ੂਬ ਸਬਜ਼ਬਾਗ ਵਿਖਾਈਏ ਜੀ |
 
ਅਸੀਂ ਲੁੱਟੇ-ਪੁੱਟੇ ਹੈ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲ੍ਹੀ, ਬਿਨ ਪੁੱਛਿਆਂ ਆਖ ਸੁਣਾਈਏ ਜੀ |
ਖਜ਼ਾਨਾ ਭਰੂ ਤਾਂਇਓਂ ਤਾਂ ਲੁੱਟਣਾ, ਸਾਹ ਉੱਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਈਏ ਜੀ |
 
ਦਰ ਦਰ ਨਾ ਹੁਣ ਪਉ ਰੁਲਣਾ, ਸਿੱਧੀ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਧਰਾਈਏ ਜੀ |
ਹੋਟਲ, ਚੈਨਲ ਜਾਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਰਖਾਈਏ ਜੀ |
 
ਗੋਗੜ ਸਾਡੀ ਕੋਈ ਵਧੀ ਨਾ ਐਵੇਂ, ਅੱਠੇ ਪਹਿਰ ਲੁੱਟ ਮਚਾਈਏ ਜੀ |
ਪੀ ਪਟ੍ਰੋਲ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦਾ ਚੱਲੀਏ, ਨਾ ਐਵੇਂ ਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕਹਾਈਏ ਜੀ |
 
ਪੁੱਤ ਪੋਤਰੇ ਸਕੂਲੋਂ ਫ਼ੇਲ ਹੋਂਦੇ, ਲਾ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਪਾਸ ਕਰਾਈਏ ਜੀ |
ਅਸੀਂ ਨੇਤਾ ਪੁੱਤ ਬਣੂੰਗਾ ਮੰਤਰੀ, ਗੁਰ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਿਖਾਈਏ ਜੀ |

~~~~~~~~~~~

- پروفیسر کولدیپ سنگھ کنول 

گڈی سرکاری اتے لال بتی، جتھیداری لطفَ اٹھائیے جی
راج نہیں اسیں تاں سیوا کرنی، ہتھ جوڑ کے ہتھ ورھائیے جی
 
فوٹوشاپ وچّ سڑھک بندی، اسیں کاغذی پلّ بنائیے جی
آٹا دال تے لیپٹوپ ونڈنے، خوب سبزباگ وکھائیے جی
 
اسیں لٹے-پٹے ہے خزانہ کھالھی، بن پچھیاں آکھ سنائیئے جی
خزانہ بھرو تانئیوں تاں لٹنا، ساہ اتے ٹیکس لگائیے جی
 
در در نہ ہن پؤ رلنا، سدھی اپنی بھیٹ دھرائیے جی
ہوٹل، چینل جاں یونیورسٹی، وچّ اپنا حصہ رکھائیے جی
 
گوگڑ ساڈی کوئی ودھی نہ ایویں، اٹھے پہر لٹّ مچائیے جی
پی پٹرول کمیٹیاں دا چلیئے، نہ ایویں ای پردھان کہائیے جی
 
پتّ پوترے سکولوں فیل ہوندے، لا سفارشاں پاس کرائیے جی
اسیں نیتا پتّ بنونگا منتری، گر پہلے دن سکھائیئے جی

ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ / مریادا اتے پرمپرا

- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪਲੜੇ ਵਿੱਚ ਤੋਲਣਾ ਸਰਾਸਰ ਬੇਇਮਾਨੀ ਤੇ ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬੇਵਕੂਫ਼ੀ ਹੈ; ਮਰਿਆਦਾ ਦਾ ਅਧਾਰ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੌਤਾਂ ਦੀ ਜਰਜਰ ਟੇਕ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਦੀ ਕਸੌਟੀ 'ਤੇ ਹੀ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ |
ਜੇ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਾਦੇ ਜਿਹੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਧਾਰਣ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਈਏ ਤਾਂ:
ਤਨ ਕੱਜਣਾ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਨ ਕੱਜਣ (ਜਾਂ ਨਾ ਕੱਜਣ) ਦੇ ਭੁਲੇਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ !
ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਲਈ ਸੁਚੱਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ, ਵਰਤਾਉਣਾ ਤੇ ਖਾਣਾ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਮੌਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਾਣ ਜਾਂ ਨਾ-ਖਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ !
ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾਬੱਧ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਖਾਸ ਮੰਨ ਲਈਏ ਤਾਂ ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਹੋਵੇਗੀ !
ਸਰੀਰ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੋਣਾ ਤੇ ਵੇਲੇ ਸਿਰ(?) ਜਾਗਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਯਮ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਸਰੀਰਕ ਘੜੀ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਨੀਂਦ ਰੂਪੀ ਸਿਗਨਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਮਨੌਤਾਂ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰਹੀਣ ਭਰਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹ ਦੇਣਾ ਇੱਕ ਖੋਖਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ !
ਸੋ ਜਿੰਨਾ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਮਰਿਆਦਾਬੱਧ ਹੋਵੇਗੀ ਉੰਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਪੱਕ ਉਸਦਾ ਮੂਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਚਜੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇਣ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਦਕਿ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਜਿੰਨਾ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਵੱਧਦਾ ਜਾਵੇਗਾ ਉੰਨਾ ਹੀ ਉਸਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕਤਾ ਨਾਲੋਂ ਸੰਬੰਧ ਟੁੱਟਦਾ ਜਾਵੇਗਾ !

~~~~~~~~~~~

- پروفیسر کولدیپ سنگھ کنول

مریادا اتے پرمپرا نوں اکو پلڑے وچّ تولنا سراسر بے ایمانی تے استوں وی ودھ بے وقوفی ہے؛ مریادا دا ادھار سدھانت ہے، جدکہ پرمپرا صرف تے صرف منوتاں دی جرجر ٹیک 'تے ٹکی ہے؛ کسے وچاردھارا نوں اسدی مریادا دی کسوٹی 'تے ہی پرکھیا جا سکدا ہے |
جے زندگی دے سادے جہے کارجاں نوں ہی ادھارن دے طور 'تے لئیے تاں:
تن کجنا مریادا ہے، پر دن وشیش جاں جگہ وشیش 'تے وشیش طریقے نال تن کجن (جاں نہ کجن) دے بھلیکھیاں نوں پرمپرا کہہ سکدے ہاں !
ڈھڈّ بھرن لئی سچجے طریقے نال کھانا پکاؤنا، ورتاؤنا تے کھانا مریادا ہے، جد کہ موقعے وشیش انوسار وشیش کھان جاں نہ-کھان دا نشچا کرنا پرمپرا ہے !
دھرتی اپنی نشچت چال وچّ مریادابدھّ ہے، پر جیکر اس مریادا دے ادھین آؤندے دن تے رات دے کسے اک حصے نوں خاص منّ لئیے تاں اوہ پرمپرا ہوویگی !
سریر لئی ضروری ماترا وچّ سونا تے ویلے سر(؟) جاگنا اک قدرتی نیم وچّ بنی مریادا ہے، تے اس سریرک گھڑی نوں سچارو رکھن لئی قدرت نے تھکاوٹ تے نیند روپی سگنل پردان کیتے ہن، پر کجھ منوتاں نوں ادھار بنا کے سمیں وشیش دے آدھارہین بھرم نوں سر مڑھ دینا اک کھوکھلی پرمپرا ہے !
سو جنا کوئی وچاردھارا مریادابدھّ ہوویگی انا ہی پرپکّ اسدا مول ہووےگا، جو اسنوں زندگی دیاں درپیش سمسیاواں وچّ سچجی رہنمائی دین دے سمرتھ ہووےگا؛ جدکہ پرمپراواں دا گھیرا جنا کسے وچاردھارا دے دوآلے ودھدا جاویگا انا ہی اسدا واستوکتا نالوں سنبندھ ٹٹدا جاویگا !

खौफ़नाक पाकीज़गी

- प्रोफेसर कवलदीप सिंघ कंवल

न गुज़रा करो यूँ आईने कभी सामने से मेरे
कि अपना अक्स भी अब खौफ़नाक लगता है

हाथ तस्बी एक खंजर दूसरे दबा कर है रखा
धोखे के धाग से बुना देखने जो पाक़ लगता है

ਮੇਰੇ ਘੁੰਮਣਘੇਰੇ / میرے گھمنگھیرے

- ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਕਵਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਹੁੰਮਸ ਹਨੇਰੇ ਨੇ
ਕੋਣ ਮੇਟੇ ਇਹ ਤਾਂ ਮੁੱਢੋਂ ਈ ਮੇਰੇ ਨੇ

ਹਉਂ ਬਾਲਣ ਮੱਘਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੇਰੀ
ਤੁੱਛ ਜਾਣਾ ਜੋ ਰੱਬ ਵੱਸਦੇ ਚੁਫ਼ੇਰੇ ਨੇ

ਕੁੜ੍ਹਦਾ ਨਕਾਰਦਾ ਰਿਹਾ ਤਾ-ਉਮਰ
ਭੁੱਲ ਬੈਠਾ ਇਹ ਪਰਛਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨੇ 

ਆਪੇ ਨੂੰ ਲਾ ਧਾਰ ਆਪਾ ਵੱਢਦਾ ਰਿਹਾ 
ਮੇਰੇ ਹੀ ਹਿੱਸੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖਿਲੇਰੇ ਨੇ

ਸੌੜੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਦਿਸਹੱਦੇ ਸੁੰਗੜੀ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਡਰ ਮਨੋਤਲ ਉਕੇਰੇ ਨੇ

ਉਦਕਰਖ ਆਕਰਖ ਰਜ਼ਾ ਤੇਰੀ
ਫਿਰਦੇ ਮੁਨਕਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢ਼ੇਰੇ ਨੇ

ਖਾਲਕ ਖਲਕ ਕੀਕੁਰ ਪਾਰ ਜਾਣਾ
ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਬੈਠੇ ਮੇਰੇ ਘੁੰਮਣਘੇਰੇ ਨੇ

 
~~~~~~~~~~~~

- پروفیسر کولدیپ سنگھ کنول

میرے اندر جو ہمس ہنیرے نے
کون میٹے ایہہ تاں مڈھوں ای میرے نے

ہؤں بالن مگھدی ترشنا میری
تچھّ جانا جو ربّ وسدے چپھیرے نے

کڑھدا نکاردا رہا تا-عمر
بھلّ بیٹھا ایہہ پرچھاویں میرے نے 

آپے نوں لا دھار آپا وڈھدا رہا 
میرے ہی حصے ہر پاسے کھلیرے نے

سوڑی سوچ وچّ دسحدے سنگڑی
اپنے ہی ڈر منوتل اکیرے نے

ادکرکھ آکرکھ رضا تیری
پھردے منکر مٹی دے ڈھیرے نے

خالق خلق کیکر پار جانا
مینوں لے بیٹھے میرے گھمنگھیرے نے